Nieuw pokkenvirus treft hazen, konijnen en duiven in Nederland

In Gelderland en Overijssel is een nieuw pokkenvirus opgedoken bij hazen en konijnen. Het gaat om een variant van myxomatose, vermoedelijk afkomstig uit Spanje. Het virus veroorzaakt ernstige ontstekingen, verspreidt zich snel via insecten en is vrijwel altijd dodelijk. Ook bij duiven is een verwant pokkenvirus vastgesteld.

Wat is het nieuwe pokkenvirus?

Het virus is een variant van myxomatose (Poxviridae-familie), specifiek gevaarlijk voor hazen en konijnen. Het veroorzaakt zwellingen en ontstekingen rond ogen, neus en oren en verloopt doorgaans fataal.

Bij duiven is een ander pokkenvirus vastgesteld dat gezwellen op en rond de snavel veroorzaakt, waardoor de dieren niet meer kunnen eten of drinken.

Symptomen bij hazen, konijnen en duiven

Bij hazen en konijnen:

• Zwellingen rond ogen, neus en oren

• Roodheid en korstvorming

• Verminderde eetlust en vermagering

• Vermoeidheid en apathie

• Ademhalingsproblemen in gevorderd stadium

Bij duiven:

• Gezwellen op snavel en rond ogen

• Ademhalingsproblemen

• Moeilijk eten en drinken

• Sterfte of euthanasie in ernstige gevallen

Verspreiding en risicogebieden

Het virus verspreidt zich via:

• Muggen en vlooien (vooral actief door warm, vochtig weer)

• Direct contact tussen besmette en gezonde dieren

• Indirect contact via besmet materiaal

Rapporten van het Dutch Wildlife Health Centre (DWHC) bevestigen meldingen in Gelderland en Overijssel, maar verspreiding naar andere provincies is waarschijnlijk.

Preventietips voor tamme konijnen

Hoewel wilde dieren niet behandeld kunnen worden, zijn er voor tamme konijnen wél maatregelen mogelijk.

1. Vaccinatie

• Jaarlijkse vaccinatie tegen myxomatose en RHD (Rabbit Haemorrhagic Disease) is de beste bescherming.

• Overleg met uw dierenarts welke vaccins passend zijn in uw regio.

2. Bescherming tegen insecten

• Plaats horren of fijnmazig gaas rondom buitenrennen.

• Verwijder stilstaand water om muggenbroedplaatsen te beperken.

• Overweeg veilige insectwerende middelen (vraag advies aan dierenarts).

3. Hygiëne en quarantaine

• Maak het verblijf regelmatig schoon met diervriendelijke desinfectiemiddelen.

• Houd nieuwe konijnen eerst in quarantaine voordat ze met andere dieren in contact komen.

Gevolgen voor natuur en ecosysteem

Een daling van de hazen- en konijnenpopulatie heeft gevolgen voor het ecosysteem. Hazen en konijnen zijn belangrijke prooidieren en dragen bij aan vegetatiebeheer.

Bronnen:

• Fenner’s Veterinary Virology (2021) beschrijft hoe poxvirussen populaties sterk kunnen reduceren.

• European Journal of Wildlife Research (2023) benadrukt dat myxomatose langdurige ecologische effecten kan hebben.

Wat te doen bij verdachte gevallen?

Tamme dieren: Neem direct contact op met uw dierenarts.

Wilde dieren: Meld zieke of dode hazen, konijnen of vogels bij Dutch Wildlife Health Centre (DWHC)

Vragen?